Değerli üreticilerimiz,
Tamamlanan sezonun ardından ceviz bahçelerimiz yeni yılın verimini belirleyecek en kritik döneme girmiştir. Bir ziraat mühendisi olarak, hasat sonrası çiçeklenmeye kadar yapılması gereken tüm işlemleri bilimsel temelli ve uygulamada karşılığı olan net adımlar hâlinde paylaşıyorum:
⸻
1. HASAT SONRASI İLK DÖNEM (Eylül–Ekim)
• Bahçede yabancı ot temizliği yapılmalı ve hafif sonbahar sürümü ile toprak havalandırılmalıdır.
• 0–30 cm ve 30–60 cm’den alınan örneklerle toprak analizi yaptırılmalı; gübreleme buna göre planlanmalıdır.
• Ağaç başına 2–4 kg leonardit uygulanarak organik madde desteği sağlanmalıdır.
⸻
2. YAPRAK DÖKÜMÜNE KADAR (Ekim–Kasım)
• Köklere yönelik fosfor ve potasyum destekleri uygulanmalıdır:
• Fosfor (P₂O₅): 150–250 g/ağaç
• Potasyum (K₂O): 300–500 g/ağaç
• Bu gübreler taç izdüşümüne banda gömülerek verilmelidir.
• Yaprak dökümüne kadar ihtiyaca göre son bir sulama yapılmalı; yaprak dökümünden sonra ara ara ihtiyaç durumunda kış sulaması yapılmalıdır.
⸻
3. TAM YAPRAK DÖKÜMÜ SONRASI (Kasım–Aralık)
• Hastalık risklerini azaltmak amacıyla %50–60 metalik bakır içeren kışlık bakır uygulaması yapılmalıdır (bordo bulamacı, bakır oksiklorür veya bakır hidroksit).
• Kış budamasında; kuru, kırık ve hastalıklı dallar kesilmeli, taç içi seyreltilmeli ve kesim yerlerine macun uygulanmalıdır.
⸻
4. KIŞ DÖNEMİ (Aralık–Ocak–Şubat)
• Genç fidanlarda gövdeler kireç + bakır karışımı ile badana edilerek don ve güneş yarıklarına karşı korunmalıdır.
• Kökte don zararını azaltmak için taç altında 10–15 cm malç tabakası uygulanmalıdır.
• Bu dönemde derin toprak sürümü yapılmamalıdır.
⸻
5. ÇİÇEKLENME ÖNCESİ İLKBAHAR DÖNEMİ (Şubat–Mart)
• Gözler uyanmadan hemen önce hafif doz ilkbahar bakır uygulaması yapılmalıdır.
• Azotlu gübrelemenin ilk kısmı uygulanmalıdır:
• Üre: 150–300 g/ağaç
• veya Amonyum sülfat: 300–600 g/ağaç
• Cevizde verim için kritik olan çinko uygulaması (50–100 g/ağaç) topraktan verilmelidir.
⸻
6. ÇİÇEKLENMEYE 2–3 HAFTA KALA (Mart–Nisan)
• Yapraktan: Çinko + Bor + Amino asit/deniz yosunu içeren uygulamalar çiçek tutumunu ve polen kalitesini artıracaktır.
• Damla sulama sistemi kontrol edilmeli; çiçeklenme başlamadan toprak hafif nemli seviyeye getirilmelidir.
⸻
Sonuç
Cevizde yüksek verim ve kaliteli meyve elde etmek, sadece hasat dönemindeki uygulamalara değil, hasat sonrası başlayan ve çiçeklenme dönemine kadar süren hazırlık sürecine bağlıdır. Üreticilerimizin bu takvimi titizlikle uygulaması, hem ağaç sağlığını hem de gelecek sezonun rekoltesini doğrudan olumlu etkileyecektir.
Saygılarımla,
İsmail GEMİ
Ziraat Yüksek Mühendisi
